De Japanse notatie
Om de partijen in een Japanse tekst te kunnen volgen is het handig de Japanse
notatie te begrijpen.
Deze notatie maakt gebruik van een coördinatenstelsel, waarbij de horizontale
coördinaten in westerse cijfers worden weergegeven van rechts naar links en de
verticale coördinaten in Japanse cijfers van boven naar beneden (hier worden in
westerse notaties de letters a t/m i gebruikt).
| De zetten worden genoteerd van boven naar beneden en van rechts naar links. Een zetnotatie bestaat uit een symbool voor zwart of wit, gevolgd door de coördinaten van het veld waar het betreffende stuk heen gaat en het (eerste) karakter van de Japanse naam (zie de karakters in de tabel met stukken onder 'diagram'). |
|
||||||||||||||||||||||
| Het slaan van stukken is in de notatie alleen zichtbaar als een zojuist gezet stuk direct daarna geslagen wordt. Het karakter hiervoor is: 同. Het betekent zoiets als 'idem'. Er wordt dus eigenlijk niet vermeld, dat er geslagen wordt. |
|
||||||||||||||||||||||
|
Als er onduidelijkheid over een zet is, bijvoorbeeld als er twee dezelfde
stukken naar het genoemde veld kunnen, of als er op dat veld ook een stuk
gedropt kan worden, worden er karakters gebruikt om de onduidelijkheid op te
heffen. In de Westerse notatie wordt dan het veld van herkomst genoemd. De volgende karakters worden daarvoor gebruikt: |
|
||||||||||||||||||||||
|
Deze tekens worden onder de zet geplaatst. Voor gepromoveerde torens, lopers en pionnen worden de andere karakters gebruikt (resp. 竜, 馬, と). Bij de andere stukken staat het karakter voor promotie (成) boven het stuk. |
|
Hieronder staat een partijnotatie uit een Japans Shogi Jaarboek. In de
rechter bovenhoek staan gegevens over het toernooi, spelers, tijdslimiet en
dergelijke. Onder de zetten staat het aantal gebruikte minuten voor een zet (als
die tijd minder is dan een minuut staat er niets. De letters boven een
zet geven aan, dat er commentaar is op die zet. Dit commentaar staat links
onder. Na de laatste zet staat het aantal zetten (Japanse telling), de uitslag
van de partij (met de naam van de winnaar, als die er is) en de gebruikte tijd
door elk van de spelers.
De Westerse notatie staat onder de figuur.
1. P7f P8d 2. R6h P3d 3. P6f S6b 4. S7h P5d 5. S3h K4b 6. P1f P1d 7. G6i5h (linker goud van zwart) K3b 8. K4h G6a5b (de rechter goud van wit) 9. P4f P7d 10. K3i P8e 11. B7g S4b 12. K2h S4b5c (de linker zilver) 13. L9h P5e 14. S6g S5d 15. P3f S5c 16. G4g G4a4b (de goud, die voorwaarts gaat) 17. P2f R7b 18. R7h P6d 19. P5f Px5f 20. Sx5f P'5e (alleen door te droppen kan wit een pion op 5e zetten; dit wordt in Japanse notatie niet apart vermeld) 21. S6g P6e 22. R5h P7e 23. Px7e Rx7e 24. P'7f Px6f (in de Japanse notatie zie je niet, dat er geslagen wordt) 25. Bx6f R7d 26. R6h S6d 27. B3i P'6c 28. P8f P5f 29. Px8e S6d5e 30. R5h B1c 31. P1e (de stelling in het diagram) Bx4f 32. Gx4f Sx4f 33. Sx5f P'5e 34. S6g R6d 35. P'6h G'4g 36. B'7e S4e 37. Bx6d Px6d 38. P'5c G5bx5c (de goud die 'recht' beweegt) 39. R'5a G5c5b (de goud op 5c trekt zich terug) 40. Rx8a+ B'6c 41. +R6a Gx3h 42. Gx3h S'4i 43. N'2e Sx3h+ 44. Kx3h B7d 45. K2h G'5a (omdat ook de goud van 5b naar 5a kan, wordt hier aangegeven, dat er een goud wordt gedropt) 46. +Rx9a S4g= (de zilver promoveert niet) 47. Rx5e S3h+ 48. K2g S4f 49. L'3c Nx3c 50. Nx3c+ Gx3c 51. +Rx5a Gx5a 52. G'3a (zwart wint). De partij kan ter illustratie hier worden nagespeeld.